Motegi, październik 2018 roku. Na polach startowych Grand Prix Japonii Ducati Jacka Millera skrywa coś, czego nikt nie zauważa: on sam ujawni to ponad rok później. To pierwsze znane urządzenie holeshot użyte w wyścigu MotoGP i w ciągu kilku lat zmieni sposób, w jaki startuje cała stawka.
Urządzenie holeshot w MotoGP to mechaniczny system, który obniża motocykl, ściskając i blokując zawieszenie. Niższy i bardziej zwarty motocykl mniej staje na tylnym kole, przenosi na asfalt więcej mocy i lepiej rusza: dlatego powstaje jako narzędzie na start, a potem ewoluuje w system używany także na wyjściu z zakrętów, czyli ride height device.
Jak działa urządzenie holeshot
Zasada jest prosta, dopracowanie znacznie mniej. Motocykl MotoGP ruszający z miejsca ma tendencję do unoszenia przedniego koła: każdy centymetr wheelie to moc, która nie trafia na asfalt. Obniżenie tyłu obniża środek ciężkości, motocykl trzyma się nawierzchni, a zawodnik może wcześniej i mocniej otworzyć gaz.
W wersji startowej zawodnik uzbraja urządzenie na polu startowym ręcznym przełącznikiem, w Ducati z 2019 roku dźwignią na górnej półce zawieszenia, a motocykl pozostaje obniżony przez cały start, aż do pierwszego hamowania, kiedy zawieszenie się odciąża, a blokada zwalnia. W wersji wyścigowej system działa także na wyjściu z zakrętów i na prostych, czyli tam, gdzie przyczepność decyduje o okrążeniu. Te urządzenia są uruchamiane mechanicznie lub hydraulicznie, ponieważ regulamin zakazuje elektronicznie regulowanego zawieszenia, a od 2016 roku narzuca wszystkim tę samą jednostkę sterującą i to samo oprogramowanie.
Z Borgo Panigale na całą stawkę
Po Motegi Ducati poszło krok dalej. Od Grand Prix Tajlandii w październiku 2019 roku Miller używał wersji, która obniżała tył także w trakcie okrążenia, a podczas testów w Katarze w lutym 2020 roku kamery uchwyciły ją na wyjściu z zakrętu. Pozostali producenci poszli w jego ślady: od lata 2021 roku, gdy dołączyło Suzuki, wszystkich sześciu ścigało się z obniżaniem tyłu, a w 2022 roku, według Álexa Rinsa, tylko Suzuki i Yamaha musiały jeszcze włączać je ręcznie na wyjściu z zakrętów.
Opinie od początku były podzielone. Jedni widzieli w tym urządzeniu kolejny genialny pomysł producenta, który wprowadził już skrzydełka aerodynamiczne, a w 2019 roku „łyżkę” pod wahaczem, oprotestowaną przez Hondę, Suzuki, Aprilię i KTM, a potem uznaną przez Sąd Apelacyjny za legalną. Inni uważali je za kosztowny dodatek, który zwiększa ryzyko i nic nie wnosi do widowiska.
Na testach w Sepang i Mandalice w lutym 2022 roku Ducati przywiozło także urządzenie, które ściskało przód na wyjściu z zakrętów. Tym razem regulamin przyznał rację krytykom: 18 marca 2022 roku Komisja Grand Prix zakazała od 2023 roku wszelkich urządzeń regulujących wysokość przodu podczas jazdy. Dozwolone pozostały jednak te, które działają tylko raz, na starcie, czyli przednie urządzenia holeshot.
Zakaz od Assen 2026 i przepisy na 2027 rok
Ta furtka zamknęła się w czerwcu 2026 roku. Po wypadkach na starcie w Barcelonie i na Balaton Park, z którymi prasa specjalistyczna wiąże tę decyzję, Komisja Grand Prix ogłosiła 22 czerwca zakaz przedniego urządzenia holeshot, obowiązujący od Grand Prix Holandii w Assen. W tym samym komunikacie potwierdzono nowy układ pól startowych: od Grand Prix Niemiec we wszystkich klasach przesunięcie do przodu między kolejnymi zawodnikami w tym samym rzędzie wzrosło z trzech do czterech metrów, a odległość między rzędami z dziewięciu do dwunastu. Piszemy o tym szczegółowo w naszej analizie dotyczącej holeshotu, pól startowych i liczby motocykli na producenta.
Do końca sezonu 2026 legalne pozostają tylne obniżanie w wyścigu i tylne urządzenie holeshot na starcie. Ich dni są jednak policzone: zgodnie z nowym regulaminem MotoGP na 2027 rok, który zmniejsza pojemność silników z 1000 do 850 cm³, wszystkie urządzenia do regulacji wysokości i do startu zostaną zakazane, aby ograniczyć koszty, zwiększyć bezpieczeństwo startów i dać większe znaczenie zawodnikowi.
Widowisko czy laboratorium?
Za dźwignią na półce zawieszenia kryje się pytanie, z którym padok mierzy się od lat. Czy MotoGP to mistrzostwa, które mają przede wszystkim dawać widowisko, czy najbardziej ekstremalne pole technologicznej rywalizacji producentów? Zawodnicy też są podzieleni: jedni chcieliby walki bardziej autentycznej i mniej inżynieryjnej, inni bronią czystej idei prototypu.
Wraz z 2027 rokiem regulamin wybrał pierwszą drogę, przynajmniej jeśli chodzi o te urządzenia. Pozostaje pytanie, czy talent konstruktorów, gdy zamknęły się jedne drzwi, jak zawsze znajdzie okno.
Najczęstsze pytania o urządzenie holeshot w MotoGP
Czym jest urządzenie holeshot w MotoGP?
To mechaniczny system, który obniża motocykl, ściskając i blokując zawieszenie. Obniżając środek ciężkości, ogranicza unoszenie przedniego koła i pozwala przenieść więcej mocy na asfalt, na starcie, a w wersji wyścigowej także na wyjściu z zakrętów.
Czym różni się holeshot device od ride height device?
Holeshot device działa tylko raz, na starcie: zawodnik uzbraja je na polu startowym, a motocykl pozostaje obniżony do pierwszego hamowania. Ride height device obniża motocykl także w trakcie okrążenia, na wyjściu z zakrętów i na prostych, gdzie przyczepność robi różnicę.
Kto wynalazł urządzenie holeshot w MotoGP?
Jako pierwsze wprowadziło je Ducati. Pierwsze znane urządzenie startowe zastosował w wyścigu Jack Miller podczas Grand Prix Japonii 2018; od Grand Prix Tajlandii 2019 Ducati używało wersji działającej także w trakcie okrążenia, którą potem przejęli wszyscy pozostali producenci.
Czy urządzenie holeshot jest nadal legalne w 2026 roku?
Tylko z tyłu. Przednie urządzenie działające w wyścigu jest zakazane od 2023 roku, a zakaz przedniego holeshotu na starcie, ogłoszony 22 czerwca 2026 roku, obowiązuje od Grand Prix Holandii w Assen. Tylne urządzenia pozostają dozwolone do końca sezonu 2026.
Co zmieni się w 2027 roku?
Zgodnie z nowym regulaminem MotoGP, który zmniejsza pojemność z 1000 do 850 cm³, wszystkie urządzenia do regulacji wysokości i do startu zostaną zakazane, zarówno z przodu, jak i z tyłu.
Dlaczego MotoGP zakazało tych urządzeń?
Całkowity zakaz od 2027 roku, przyjęty w 2024 roku, ma ograniczyć koszty, zwiększyć bezpieczeństwo startów i dać większe znaczenie umiejętnościom zawodnika. Wypadki w pierwszym zakręcie w Barcelonie i na Balaton Park w 2026 roku przyspieszyły zakaz przedniego holeshotu na starcie.
