Dakar 2026, końcowa klasyfikacja motocykli: na pierwszych dziesięciu miejscach jest pięć Hond, trzy KTM i dwa Hero. Po dwóch tygodniach i prawie ośmiu tysiącach kilometrów saudyjskiej pustyni rajd wygrał Luciano Benavides na KTM, a Ricky Brabec na Hondzie był drugi, ze stratą zaledwie dwóch sekund. Różne marki, różne barwy, różne budżety. A jednak dzisiejsze motocykle na Dakar mają coś wspólnego, co nie zależy od tego, kto je buduje: silnik nie może przekraczać 450 cm³.

Ta liczba jest punktem wyjścia, by zrozumieć, jakie motocykle startują w Dakarze, jak są zbudowane i dlaczego są do siebie tak podobne. Pokazuje też, jak bardzo zmienił się rajd od lat osiemdziesiątych, kiedy czołowe maszyny były coraz większe i szybsze.

Jaką pojemność mają motocykle w Dakarze

Dziś maksymalna pojemność silnika wynosi 450 cm³. Limit obowiązuje zarówno w RallyGP, klasie najbardziej doświadczonych zawodników, która liczy się do mistrzostw świata FIM w rajdach terenowych (Dakar jest pierwszą z pięciu rund), jak i w Rally2, otwartej dla wszystkich pozostałych, która liczy się do pucharu świata. Dwa motocykle, które podzieliły się ostatnimi edycjami, KTM 450 Rally i Honda CRF450 Rally, mają czterosuwowy silnik jednocylindrowy o pojemności około 449 cm³.

Nie zawsze tak było. W latach osiemdziesiątych Dakar motocykli zamienił się w wyścig mocy: Honda NXR750, która wygrała cztery edycje z rzędu do 1989 roku, miała silnik V2 i osiągała około 180 kilometrów na godzinę. W 1994 roku organizator próbował powstrzymać wzrost pojemności, masy i prędkości, wprowadzając obowiązek startu motocyklami opartymi na modelach seryjnych: według relacji Hondy, po to, by ograniczyć wypadki śmiertelne. Limit 450 cm³ wprowadzano stopniowo: w 2011 roku dotyczył zawodników elity, a od 2012 roku obowiązuje wszystkie zgłoszone motocykle. Zamknął epokę jednocylindrowców o pojemności około 650 cm³ (KTM 690 Rally mimo nazwy miała 654), a jego celem było nieco spowolnić motocykle.

Klasy motocykli w Dakarze

W Dakarze motocykle startują razem, ale nie wszystkie walczą o tę samą klasyfikację. RallyGP to klasa najbardziej doświadczonych zawodników, w większości z zespołów fabrycznych, którzy walczą o zwycięstwo w klasyfikacji generalnej. W Rally2 jadą wszyscy pozostali, od prywatnych zawodników po młodych kierowców zespołów fabrycznych: w 2026 roku wygrał ją Słoweniec Toni Mulec na KTM zespołu BAS, dziewiąty w klasyfikacji generalnej, co było pierwszym takim sukcesem Słowenii w Dakarze. Jest też Original by Motul, dawna Malle Moto, klasa motocyklistów bez wsparcia zespołu, którą w 2026 roku wygrał Francuz Benjamin Melot, również na KTM.

Na starcie w Yanbu stanęło 115 motocykli. Jak działa rajd, od etapów po roadbook, opisujemy w artykule o tym, jak działa Dakar.

Jak zbudowany jest motocykl na Dakar

Motocykl na Dakar przypomina wyczynowe enduro, ale wystarczy na niego spojrzeć, by zrozumieć, że to coś innego. Przed kierownicą stoi wieża nawigacyjna, na której zamocowany jest tablet z cyfrowym roadbookiem, taki sam dla wszystkich i dostarczany przez organizatora, oraz przyrządy do utrzymywania kursu. Paliwo mieści się w kilku zbiornikach, z przodu i z tyłu, łącznie około 35 litrów: tyle podaje Honda dla fabrycznej CRF450 Rally i KTM dla 450 Rally Replica, wersji sprzedawanej prywatnym zawodnikom. Pozwalają pokonać długie odcinki między jednym tankowaniem a drugim.

Zawieszenie ma skok około 30 centymetrów (w fabrycznej Hondzie 310 milimetrów z przodu i 305 z tyłu), bo przez setki kilometrów dziennie musi tłumić kamienie, dziury i wydmy. A od 2021 roku, po tym jak edycja 2020 kosztowała życie Paula Gonçalvesa i Edwina Stravera, zawodnik jedzie w obowiązkowej kamizelce z poduszką powietrzną, a w niektórych strefach nie może przekroczyć 90 kilometrów na godzinę.

Kto chce przejechać Dakar na motocyklu bardzo zbliżonym do fabrycznych, może go zresztą kupić: KTM 450 Rally Replica rocznik 2026 trafiła do sprzedaży w limitowanej serii 150 egzemplarzy, plus pięć ze specjalnej serii poświęconej Danielowi Sandersowi.

Marki, które najczęściej wygrywały Dakar

Pierwszy Dakar, który wystartował z Paryża 26 grudnia 1978 roku i dotarł do Dakaru 14 stycznia 1979 roku, wygrał Cyril Neveu na Yamasze XT500; drugi był Gilles Comte na takim samym motocyklu. W sumie w 47 edycjach (ta z 2008 roku została odwołana) klasyfikację motocykli wygrało tylko sześć marek. KTM jest zdecydowanie najbardziej utytułowana, z 21 zwycięstwami, w tym osiemnastoma z rzędu w latach 2001-2019. Dalej są Yamaha z 9 zwycięstwami, Honda z 8, BMW z 6 i Cagiva z 2. GasGas wygrał raz, w 2022 roku z Samem Sunderlandem, na motocyklu, który w praktyce był KTM 450 Rally pod inną nazwą.

W ostatnich latach Dakar motocykli stał się pojedynkiem KTM i Hondy. Honda przerwała austriacką serię w 2020 roku, kiedy wygrał Brabec; w 2021 roku zwyciężył dla niej Kevin Benavides, a w 2024 roku znów Brabec; KTM odpowiedziała w 2023 roku tym samym Kevinem Benavidesem, w 2025 roku Danielem Sandersem, a w 2026 roku Luciano Benavidesem, bratem Kevina. Za nimi, w 2026 roku, zespół Hero wprowadził Ignacia Cornejo i Rossa Brancha na siódme i ósme miejsce.

Motocykle na Dakar oczami sponsora

Dla marki motocykl jest najbardziej widoczną przestrzenią Dakaru, a zarazem najmniejszą: owiewka, zbiornik, kask i kombinezon tego, kto nim jedzie. Przez dwa tygodnie ta przestrzeń trafia jednak do obrazów z każdego etapu, do treści, które zawodnicy publikują z biwaku, do historii rajdu, który każdego dnia dostarcza nową, jak ta o dwóch sekundach różnicy na mecie Dakaru 2026. W sporcie motocyklowym wartość sponsoringu zależy mniej od wielkości logo, a bardziej od tego, co się wokół niego zbuduje: zawodnik, zespół, opowieść.

A skoro motocykle są coraz bardziej do siebie podobne, różnicę między obecnością, którą się pamięta, a taką, o której się zapomina, robią ludzie. Piszemy o tym na stronie poświęconej sponsoringowi Dakaru i w artykule o sponsoringu w sporcie motocyklowym, od MotoGP po Dakar.

Od XT500 Neveu do 450 Rally Benavidesa minęło czterdzieści siedem lat, a silnik motocykli, które wygrywają Dakar, jest nawet mniejszy. Pustynia za to pozostała taka sama.